Hazırlanan düzenleme ile araç kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor. Taslakta, işletmelere ve kiralanan araçlara yönelik standartlar belirlenirken, şeffaflık ve denetimin artırılması amaçlanıyor. Bireysel tüketicilere yönelik kısa süreli kiralamalar düzenleme kapsamına alınırken, işletmelere yapılan uzun süreli kiralamalar kapsam dışında bırakılıyor.
Yetki belgesi zorunlu olacak
Taslağa göre ticari amaçla araç kiralayan tüm işletmelerin yetki belgesi alması gerekecek. Bu belge için işletmenin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefi olması ve iş yerinin konut ya da başka bir faaliyet amacıyla kullanılmaması şartı aranacak. Ayrıca kiralama faaliyetinden sorumlu kişilerin en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş olması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 belgesine sahip bulunması gerekecek.
Bakanlık tarafından ayrıca “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve tüm izleme işlemleri bu sistem üzerinden yürütülecek.
Araçlara yaş ve kilometre sınırı
Tüketici güvenliğini artırmak amacıyla kiraya verilecek araçlar için yaş, kilometre ve çevresel kriterler getiriliyor. Klasik araçlar hariç olmak üzere, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometreyi aşan taşıtların kiralanmasına izin verilmeyecek. İşletmelerin en az 10 araca sahip olması ve bunlardan 5’inin kendi mülkiyetinde bulunması şartı getiriliyor.
Büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalara ise filolarında en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurma zorunluluğu getirilecek. Bu araçlardan birinin Türkiye’de üretilmiş olması gerekecek.
Depozito ve iptal şartları netleşiyor
Taslakta depozito uygulamasına da sınır getiriliyor. Buna göre 1–6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7–30 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Araç iadesinden sonra depozitonun en geç 7 gün içinde tüketiciye geri ödenmesi zorunlu olacak.
Ön ödemeli rezervasyonlarda, teslim saatinden 24 saat öncesine kadar herhangi bir kesinti olmaksızın iptal hakkı tanınacak. Olağan kullanım kaynaklı aşınma ve yıpranmalar için tüketiciden ek ücret talep edilemeyecek.
Sigorta, bakım ve ek hizmetler
Periyodik bakımı yapılmamış araçların kiralanması yasaklanacak. Mevsim koşulları gerektirdiğinde, kiracının talebi üzerine kış lastiği işletme tarafından sağlanacak. Kasko ve sigorta bedelleri kiralama ücretine dahil olacak ve ek ücrete tabi tutulamayacak.
Hasar ve arıza durumlarında kiracının işletmeye kolayca ulaşabilmesi için sürekli iletişim altyapısı kurulması zorunlu hale getirilecek. Mahkeme kararı olmadan “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesi de engellenecek.
İlan sitelerine denetim yükümlülüğü
Çevrim içi ilan platformları, araç kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin ilan vermesine izin verilmeyecek.
Mevcut işletmelere, yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süre tanınacak.
