Esnaf Zorunlu Giderlerini Karşılayamaz Halde
İYİ Parti samsun Milletvekili, KİT Komisyonu Üyesi ve Yerel Yönetimler Başkan Yardımcısı Bedri Yaşar, "Biz, kötü yönetilen ekonominin yarattığı sorunları anlatmaya devam edeceğiz. Ancak siz sorunları 'ret' ederek nereye varacaksınız?" dedi.
Yaşar'ın, salgın süresince zorluk yaşayan mahalle esnaflarımızın desteklenmesi için verdiği Meclis Araştırma Önergesi, AK Parti ve MHP'nin 'ret' oyu kullanması neticesinde kabul edilmedi.
Pandemi nedeniyle ekonomik anlamda zor günler yaşayan mahalle esnafının alışveriş yapılarak desteklenmesi ve sorunlarının araştırılması için verdikleri araştırma önergesine 'ret' oyu kullanılmasına anlam veremediğini belirten Yaşar, önergesinin gerekçelerini şu ifadelerle anlattı:
ÜRETİM, İSTİHDAM, TİCARET DURMUŞTUR
Korona salgını kapsamında, evde kalınması ve dışarı çıkılmaması ekonomiyi önemli ölçüde etkilemiş ve her alanda sıkıntıya sokmuştur. Çok sayıda mahalle ve sokakta dükkân ve işyerleri kapanmıştır. Üretim, istihdam ve ticaret durmuştur.
Evde kalma sürecinde sadece esnaf ve sanatkâr kesiminde 500 bin işyeri mücbir sebepten kepenk kapatmıştır. Mücbir sebep ve genelge kapsamında kapatılan bu işyerlerine bir de iş yapamadıkları için kapanan işyerleri eklenmiştir.
1 HAZİRANDAN SONRA DA BİR CANLANMA OLMADI
Ekonomik yapı içinde ticaretin temel unsurlarından birisi olarak görülen mahalle esnafının da içinde bulunduğu küçük ve orta boy işletmeler, ülkemizde toplam işletmeler içinde yüzde 98 oran ile toplam istihdam içinde yaklaşık yüzde 60, toplam üretim içinde yüzde 37 ve toplam yatırım içinde de yüzde 26'Iık bir paya sahiptir.
Mahalle esnafı, ülkemizin ekonomik ve sosyal hayatında önemli bir yere sahiptir. Her ekonomik kriz döneminde olduğu gibi korona virüs salgını döneminde de, yine en fazla etkilenen kesim mahalle esnafı kesimi olmuştur. Bu kesimin işleri, kepenk kapatılan 3 aylık dönemde tamamen durmuş ve 1 Haziran sonrasında da tam olarak maalesef canlanmamıştır.
ZORUNLU GİDERLER BİLE KARŞILANAMAMAKTA
Daralan iş hacmi, mahalle esnafının iş yerini ayakta tutmasını imkânsız hale getirmiştir. Satış yapmama bugün esnafın en önemli sorunu haline gelmiştir. İş hacminin daralması ve düşen karlılık gibi sorunlar, mahalle esnafını zorunlu giderlerini bile karşılayamaz duruma düşürmüştür.
Bu kesimde, sermaye tükenmiştir. Gelir olmayınca giderlerde karşılamaz hale gelmiştir. Bankalardan aldıkları kredileri ödeyemeyen, vergi ve sosyal güvenlik primlerini yatıramayan mahalle esnafının sayısı hızla artmaktadır. Bu kesimde, kapalı oldukları dönemde kiralar birikmiştir.
SADECE 2019'DA 114 bin 977 ESNAF İFLAS ETTİ
Buna karşılık mahalle esnafı, hükümet tarafından yeterince desteklenmemiştir. Bu kesim, salgın döneminde de büyük işletmelerin gölgesinde kalmıştır. Bu alanda, mahalle esnafını doğrudan destekleyecek paketler açıklanamamıştır. Hükümet tarafından şimdiye kadar açıklanan paketler hep büyük işletmelere yönelik olmuştur. Mahalle esnafının nakdi destek konusundaki talebi karşılanamamıştır.
Elbette bu salgın döneminde tüm işletmelerle birlikte, büyük işletmelere de destek verilmelidir. Ancak yanlarında çalışan ve aileleri ile birlikte ülke nüfusunun beşte birini temsil eden mahalle esnafının da evine ekmek götürmesi sağlanmalıdır. Sadece 2019 yılında 114 bin 977 esnafın iflas ederek, kepenk kapatmak zorunda kaldığı unutulmamalıdır.
Türkiye, ekonomik ve sosyal anlamda çok zor günlerden geçmektedir.
GÜN BİRLİK GÜNÜDÜR
Bu günler birlik ve beraberlik günleridir. Bu zor günlerinde, mahallenin bakkalının da, manavının da, kasabının da, terzisinin de, berberinin de kısacası tüm mahalle esnaf ve sanatkârı desteklenmeli, yaşatılmalı ve ayakta kalmaları sağlanmalıdır.
Bu nedenle, ekonomik ve sosyal anlamda zor günler yaşayan mahalle esnafının alış-veriş yapılarak desteklenmesi ve mahalle esnafının bu konudaki sorunlarının araştırılarak, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98. ve TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddesi uyarınca Meclis araştırması açılması yerinde olacaktır.
Yaşar'ın "Devlet, sosyal devlet bu günler için vardır" diyerek gerekçelerini sıraladığı Meclis Araştırma Önergesi, AK Parti ve MHP'nin 'ret' oylarıyla kabul edilmedi.
Konuşmasında esnafın hükümetten faizle kredi değil, hibe olarak nakit para desteği istediğini de belirten Yaşar, kapalı işyerlerinden alınan verginin de çok anlamsız olduğunu söyleyerek, "Kazanılmayan kazancın vergisi mi olur, esnaf hükümetten hibe para desteğinin yanında kapsamlı bir de vergi affı istemektedir" deyip kapalı esnaftan alınan verginin yanlış olduğunu vurguladı.
